Rõ ràng, chủ trương của Đạo Bụt không đòi hỏi phải có đức tin nơi một ai, không cần tin Bụt, không cần tin Thượng Đế, chỉ cần dựa vào tuệ giác của chính mình để chấp nhận sự có mặt của khổ đau, tìm ra nguyên của khổ đau và chuyển hóa khổ đau nơi mình và cuộc đời.

Lưu ý: mô tả này được tự động lấy từ các mô tả YouTube hiện có và các nguồn khác. Vui lòng ‘Đề xuất thay đổi’ nếu nó không chính xác.

Thở và bước chân chánh niệm là hai phương tiện hữu hiệu giúp nắm bắt thân-tâm, đưa về với giây phút hiện tại, khôi phục “chủ quyền” trên thân tâm như một vị vua trên vương quốc của mình. Mỗi người chia sẻ kinh nghiệm thiền đi hằng ngày: – Bài kệ “quay về nương tựa hải đảo tự thân” được phối hợp với hơi thở (hơi vào 2–3 bước, hơi ra 4–5 bước) và bước chân theo nhịp. – Thầy có bộ kệ hai, ba, bốn và sáu chữ để biến hóa linh hoạt khi thiền hành. – Chánh niệm trong hơi thở được ví như “ánh sáng của Bụt”, “chánh pháp bảo hộ thân-tâm”, hơi thở như “búp hoa tươi mát”, “nước tịnh lặng chiếu”. – Bước chân và hơi thở đưa ta về hiện tại, khởi sinh tự do thật sự: đi, thở, nói, nghe đều vì mình muốn, không bị cưỡng ép.

Chánh niệm là cội nguồn của ý chí tự do và con đường thoát khổ theo Tứ Diệu Đế:

1. Khổ (dukkha)
2. Tập (nguyên nhân khổ)
3. Diệt (tiêu diệt nguyên nhân)
4. Đạo (Bát Chánh Đạo)

Ngược lại, lối sống và tư duy sai lầm tạo thành “Bát tà”:

1. Tà kiến
2. Tà tư duy
3. Tà ngữ
4. Tà nghiệp
5. Tà mạng
6. Tà tinh tấn
7. Tà niệm
8. Tà định

Nhờ chánh niệm (hơi thở, thiền hành) và thực hành Bát Chánh Đạo, tư duy và thói quen tà đảo bị chuyển hóa, tạo điều kiện cho tự do ý chí lớn mạnh, đem lại an lạc ngay trong phút giây hiện tại.

Trong đạo Bụt, niềm biết ơn mở đầu từ cha mẹ – người ban cho hình hài – tiếp theo là thầy trao đời sống trí tuệ, bạn bè nâng đỡ khó khăn, rồi vươn rộng đến muôn loài: hữu tình và vô tình, từ con người, cây cối, đất đá đến mặt trời, không khí và nước. Cha mẹ là “đất mẹ và mặt trời chung” của mọi chúng sinh, và trong mỗi tế bào ta chứa đựng hạt giống di truyền của họ. Cho và nhận không phải hai thực thể riêng biệt: người cho và người nhận hòa làm một trong dòng trao truyền bất nhị giữa chủ thể và đối tượng.

Tứ Diệu Đế – Khổ đế, Tập đế, Diệt đế, Đạo đế – không đứng riêng lẻ mà tương tức, hòa quyện như bùn và sen: khổ không thể hiện hữu nếu không có hạnh phúc và ngược lại. Việc quán chiếu bốn sự thật đích thực là nền tảng cho chánh kiến, dẫn vào con đường Bát chánh Đạo, thực hành chánh niệm qua bốn đối tượng quán: thân trong thân, thọ trong thọ, tâm trong tâm, pháp trong pháp. Nhờ thư giãn và hơi thở ý thức hàng ngày, ta chuyển hóa căng thẳng sinh học – adrenalinedồn máu, khóa tiêu hóa – thành bình an, phát khởi tuệ giác bất nhị để sống an lạc ngay trong giây phút hiện tại.

Trong thiền, thở và đi chánh niệm là hai phương pháp nền tảng: thở vào dừng hết vọng động, thở ra buông thư; mỗi bước chân tiếp xúc với “sự sống nhiệm mầu”, vừa nuôi dưỡng, vừa trị liệu. Chỉ (samatha) là dừng lại và buông thư, quán (vipassanā) là nhìn sâu vào bản chất khổ—tập—diệt—đạo, từ đó phát sinh tuệ giác. Ngồi thiền theo kinh An Ban Thủ Ý là dùng hơi thở để “nắm lấy chủ quyền thân tâm”, cho thân tâm hòa quyện thành “the mindful body” và “the embodied mind”, tạo niềm vui thiền duyệt vi thực như thực phẩm hàng ngày.

Đạo Phật đề ra tam vô lậu học (niệm–định–tuệ) hay gọi là giới–định–tuệ, trong đó:

1. Giới (sīla) = chánh niệm, nền tảng đạo đức;
2. Định (samādhi) = an tịnh nội tâm;
3. Tuệ (prajñā) = kiến giải bốn sự thật.
   Bát Chánh Đạo với tám yếu tố bắt đầu bằng chánh kiến (Interbeing) dẫn đến chánh tư duy, ngữ, nghiệp, mạng, tinh tấn, niệm và định, không chỉ dành cho người tu ẩn dật mà là nền tảng đạo đức cho mọi người giữa đời thường.

*Sau mỗi chuyến đi hay sau một ngày vất vả, “trở về nhà” – như cảm giác “home sweet home” – khơi dậy vùng an ninh nội tại, nơi ta có thể nương tựa và an trú. Chỉ cần “theo hơi thở”, ta “quay về nương tựa nơi hải đảo tự thân” mà Đức Thế Tôn đã dạy. Khi mở cửa giác quan, “âm thanh, hình ảnh như luồng gió” có thể xáo trộn tâm, nên cần khép lại năm cửa, trở về căn phòng ý thức để “thở nhẹ nhàng”, tạo nên bình an và ấm cúng. Nội tâm cũng có “chim, cây, suối, bướm, hoa, trời xanh và mây trắng” – những vẻ đẹp do “những hạt giống ta đã gieo trong tâm” mà nên.

1. Đóng cửa năm giác quan, tập hơi thở chánh niệm trong vài phút để cô lập “căn phòng ấy” khỏi thế giới bên ngoài.
2. Chế ra “mây”, gầy ra “nắng” nội tại, nuôi dưỡng ánh trăng an lạc từ bên trong, không lệ thuộc thế giới.

*Chánh và tà, đúng và sai là những cặp đối lập tương tức, nhưng bản chất chân lý vượt khỏi mọi nhị nguyên. Trong lúc thiền, đọc kệ “ba nghiệp lắng rồi hết thị phi” giúp buông bỏ phân biệt thị – phi. Pháp thân, “biểu tượng cho chân lý thanh tịnh”, không bị ràng buộc bởi thiện hay ác; “phá chấp” mọi kiến chấp để tiếp tục trưởng thành tâm linh. Ví dụ người mù sờ voi chỉ thấy từng phần, mỗi quan điểm là hạn chế; chỉ khi buông bỏ mọi kiến mới thấy bản thể vạn pháp.

• Chánh kiến tuy “đúng–sai” nhưng vẫn tương đối; “chân lý tuyệt đối” không còn chánh, không còn tà.
• Phá chấp (non-attachment to views) là nền tảng đạo đức, ngăn ngừa bạo lực sinh ra từ sự chấp kiến “chỉ mình đúng, người khác sai.”

Chi tiết buổi nói chuyện này hướng dẫn cách thở đúng cách để đạt được trạng thái thư thái và khỏe mạnh, với hơi thở vào thường ngắn hơn hơi thở ra. Thích Nhất Hạnh thích thở vào 4 giây và thở ra 7 giây. Khi thiền hành, hơi thở có thể kết hợp với bước chân, và chú ý đến hơi thở khi ngủ giúp tập trung. Khi ngồi thiền, chú ý hơi thở và thư giãn cơ thể giúp đạt trạng thái hòa hợp giữa thân và tâm. Ông nhấn mạnh việc thư giãn cảm xúc mạnh bằng hơi thở chánh niệm, gọi là an tịnh tâm hành. Ông cũng đề cập đến đạo đức học, nhấn mạnh hành động đúng phải đem lại hạnh phúc và tránh gây đau khổ. Ông kể câu chuyện về quyết định ném bom nguyên tử Hiroshima và Nagasaki, tranh luận đạo đức về đúng sai của quyết định này. Ông cảnh báo về nguy cơ của sự kiêu ngạo và khuyến nghị giữ đạo đức dù gặp khó khăn. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tỉnh táo khi đưa ra quyết định, tránh mê mải. Trong đạo Phật, giữ giới luật giúp tránh đau khổ và đạt trạng thái tỉnh thức. Ông khuyến nghị tránh xa xa xỉ và giữ tinh thần tỉnh táo để đưa ra quyết định đúng đắn.

Giới như “hải vô nhai” – một đại dương vô bờ, không chỉ là những điều cấm đơn giản mà ẩn chứa định (Samadhi) và tuệ (Prajna). Khi giữ giới (năm giới, mười giới hay mười bốn giới) mà không có định và tuệ thì chưa phải là giữ giới chân thật. Chánh kiến về duyên sinh và tương tức – “cái này có thì cái kia có” – giúp ta thấy trong một bông hoa có cả vũ trụ, từ đó không thể làm hại chúng sinh hay môi trường, vì giết người hay hủy hoại môi trường là giết chính mình.

Việc tu chỉnh và diễn đạt lại giới để phù hợp với thời đại đòi hỏi sự tham gia tích cực của từng tu sĩ, Phật tử qua các nhóm pháp đàm và ban biên tập. Giới phải “khế lý” (hợp tinh thần giáo pháp) và “khế cơ” (thích ứng với hoàn cảnh). Cái thấy trong đạo Phật luôn mở rộng, không chấp vào bất kỳ ý thức hệ nào, sẵn sàng buông bỏ tư kiến để đón nhận tuệ giác mới.

Ba cái thấy cần được trình bày đầy đủ trong nội dung giới mới:

1. Cái thấy tôn giáo
2. Cái thấy khoa học về vũ trụ và vạn hữu
3. Cái thấy Phật học (hay đạo học) về tâm và nghiệp

Giác tính chính là nơi nương tựa bên trong mỗi người—khả năng tỉnh thức và chánh niệm hiện hữu trong từng hơi thở, bước chân, thế ngồi. Khi biết “đang thở vào,” đó là giác tính đang hiện diện và mang lại bình an, vững chãi. 24 giờ mỗi ngày là món quà quý giá của sự sống, mời gọi thực hành chánh niệm trong từng giây phút để sống trọn vẹn và hạnh phúc.

Xây dựng tăng thân là con đường nương tựa lẫn nhau trên nền tảng giác tính cá nhân. Ban đầu chỉ có 5 người tu tập với Đức Thế Tôn ở vườn Lộc Uyển, rồi tăng lên 60, tiếp đến 1.250, và lan rộng khắp thế giới. Tương tự, Đức Giêsu có 12 tông đồ, Martin Luther King Jr. thành lập The Beloved Community, Gandhi khởi xướng Satyagraha—tất cả là minh chứng cho sức mạnh của cộng đồng thiền tập, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau.

Giới thứ ba nhắc giữ gìn tiết hạnh để bảo vệ an toàn cho thân và tâm trước bối cảnh hiện đại—từ cuộc “cách mạng tình dục” với the pill thập niên 60 đến xu hướng gia đình nhỏ ngày nay. Tình yêu chân thật gồm bốn yếu tố:

1. từ (mang lại hạnh phúc)
2. bi (chuyển hóa khổ đau)
3. hỷ (đem niềm vui)
4. xả (nhận thấy bất nhị giữa mình và người).
   Giữ giới tà dâm không chỉ là cấm đoán mà còn cần tuệ giác và phương pháp thực tập để chăm sóc năng lượng thân–tâm, từ đó chế tác tình yêu chân thật trong đời thường.

This talk details the essence of the five mindfulness trainings rooted in sila (morality) for cultivating love and ethics, emphasizing interconnectedness through mindfulness, concentration, and insight. Mindfulness encompasses awareness of suffering, protecting life, and preventing harm, naturally leading to concentration and enlightenment. Understanding impermanence, non-self, emptiness, interdependence, and dependent origination are practical tools for transformation. The Buddha’s teachings on the Four Noble Truths and Noble Eightfold Path, focusing on right view, wisdom, and ethical behavior, are foundational. Revising the Five Mindfulness Trainings to address contemporary issues like global warming and terrorism aligns Buddhist ethics with today’s challenges. Embracing non-dualistic thinking reveals interconnectedness, fostering compassion and peace. Understanding perception reveals the inseparable nature of mind and objects, aligning with quantum physics. Buddhist ethics transcend dualistic notions of good and evil, rooted in absolute insight and non-attachment to views, guiding right thinking, speech, action, livelihood, and fostering a global ethic.

Chi tiết buổi nói chuyện này gồm nhiều chủ đề sâu sắc về đạo đức Phật giáo và sự tương tức giữa các yếu tố trong cuộc sống. Thích Nhất Hạnh chia sẻ trải nghiệm sâu sắc về chiếc lá sồi rơi xuống đất, biểu tượng cho sự tuần hoàn của sự sống và chết. Ông nhấn mạnh rằng mọi thứ tồn tại theo cặp đối lập nhưng không thể tồn tại độc lập. Ông cũng chia sẻ về giáo lý vô nguyện, giúp mọi người tìm kiếm hạnh phúc ngay trong hiện tại thay vì chạy theo tương lai. Ông nhấn mạnh sự linh hoạt trong đạo đức Phật giáo, nơi các nguyên tắc đạo đức không cố định mà phụ thuộc vào tình huống cụ thể. Ông cũng đề cập đến các vấn đề xã hội như kiểm soát sinh nở, phá thai, và quyền của người đồng tính, nhấn mạnh lòng từ bi và hiểu biết sâu sắc. Ông khuyến khích mọi người áp dụng đạo đức Phật giáo vào đời sống hàng ngày, giữ tinh thần tỉnh thức và tránh mê muội. Ông cũng nói về việc truyền đạt giáo lý đạo Phật một cách dễ hiểu để mọi người, kể cả không phải Phật tử, có thể áp dụng vào đời sống, đặc biệt là trong lĩnh vực tình dục và tình yêu.

Trong hoàn cảnh mất điện sau bão, chịu lạnh và bệnh tật, vẫn có thể bớt khổ nhờ chuyển hoá tâm: hiểu rằng có nhiều người đang nỗ lực nối điện sẽ sinh lòng biết ơn, đồng thời “chế lấy mây và gầy lấy nắng” tức tự tạo năng lượng nội tại. Người tu cần dự trữ ba nguồn năng lượng quý giá—1) chánh niệm, 2) chánh định, 3) tuệ giác—như để dành củi cho ngày mưa, và thực hành thiền ngồi, thiền đi, thiền ăn, thiền thở ngay trong bình an để đời sống thêm sáng tỏ và hạnh phúc.

*Niệm và định vững chắc sinh hỷ lạc, nhưng chỉ tuệ giác mới xuyên thủng màn vô minh đưa đến giải thoát (vimukti) khỏi sợ hãi và lo lắng. Mọi hạnh phúc lớn lao tùy vào phẩm chất niệm–định–tuệ, vì tuệ giác là ánh sáng cứu độ chứ không phải ân huệ. Đạo Bụt đặt trọng tâm vào thực tập để nhận ra thân–thế giới vốn là huyễn mộng, tiến từ “giấc mộng thứ nhất” sang “giấc mộng thứ hai” và vượt khỏi cả hai. Đồng thời, năm giới mới sẽ được biên soạn dựa trên bốn loại “thực phẩm” (đoàn thực, xúc thực, tư niệm thực, thức thực) để hướng dẫn tiêu thụ chánh niệm, trong đó có hướng dẫn sử dụng Internet, và sẽ được công bố chính thức sau khóa tu ba tháng.

Les détails de cette discussion incluent l’amour véritable selon Thich Nhat Hanh, qui signifie voir quelqu’un comme une source de bonheur, fraîcheur, compréhension et compassion. La stabilité et la non-peur sont essentielles dans une relation. La méditation aide à cultiver joie et bonheur, partageables avec les autres. La pleine conscience illumine l’existence, apportant paix et harmonie. Respirer consciemment rappelle notre miracle vivant. Vivre pleinement dans le moment présent libère du passé et de la peur du futur. La pleine conscience aide à reconnaître les merveilles de la vie, telles que la présence de proches. La méditation révèle la nature intemporelle des choses, dissipant peur et colère. Chaque respiration consciente connecte avec les ancêtres présents en nous. Pratiquer la pleine conscience nourrit, guérit et apporte joie. La pleine conscience révèle la nature bouddhique inhérente à tous. Le noble silence aide à se connecter profondément avec la vie. Construire des communautés de pratique aide à apaiser tensions et peur, en utilisant des éléments culturels locaux pour faciliter l’expérience spirituelle.

Ngày hôm nay khai giảng thời gian tập sự xuất gia cho 28 vị tại Thiền đường Tăng Rầm – chùa Từ Nghiêm, bao gồm:

1. Các sư cô: Bách Nghiêm, Hạc Nghiêm, Lăng Nghiêm, Quỳnh Nghiêm, Tùng Nghiêm, Gia Nghiêm, Trúc Nghiêm, Hiền Nghiêm, Thanh Nghiêm, Trang Nghiêm, Mai Nghiêm, Hương Châu, Phước Tâm, Thanh Huệ, Trúc Diệu
2. Các thầy: Pháp Lộ, Pháp Lai, Pháp Uyển, Pháp Quán, Pháp Bi, Pháp Xả, Pháp Hộ, Pháp Thành, Pháp Sĩ, Pháp Lưu, Pháp Không, Pháp Chương, Pháp Duyệt
   Thời gian tập sự kéo dài từ một đến ba năm tùy sự tiến bộ, hội đồng giáo thọ địa phương sẽ quyết định ai được truyền đăng.

Hạnh phúc chân thật sinh ra từ tuệ giác và thương yêu, không phải dục vọng, mà là khả năng chế tác “hỷ và lạc” ngay trong khổ đau bằng chánh niệm – như phương pháp “mindfulness bath” mời trầm cảm tắm trong năng lượng tỉnh thức. Về đạo đức, so sánh giữa hậu quả luận (consequentialism/utilitarianism), mệnh lệnh Thượng Đế và Tứ Diệu Đế cho thấy Phật giáo không chỉ nhìn vào kết quả mà còn nhấn mạnh con đường, nhân duyên và tính tương tức bất nhị của khổ–lạc. Lòng từ bi của Bồ Tát vượt qua thuyết báo ứng, dùng cộng nghiệp và hạnh Bồ Tát để đồng hành, giảm khổ và nuôi dưỡng hạnh phúc cho mọi chúng sanh.

*Ngồi thiền với thế ngồi thoải mái, vững chãi – dù kết già, hay dùng gối, ghế nhỏ – giúp ta an trú trong tư thế uy nghi của con người (đi, đứng, nằm, ngồi). Quan trọng nhất là “dừng lại” mọi động tác của thân và hoạt động của tâm, đó là thiền chỉ (samatha), nền tảng để hành thiền quán (Vipassanā). Qua Kinh An Ban Thủ Ý, ta thực hành ý thức hơi thở vào–ra (bài tập đầu), rồi ý thức toàn thân (bài tập thứ ba), để nhận diện gốc của hơi thở chính là thân – tiếp xúc trọn vẹn thân và tâm hòa quyện, đem lại sự an tĩnh và an lạc.

*Quán chiếu sâu còn dẫn đến nhận diện sự tiếp nối với tổ tiên và vạn loài: thân mình chứa đựng cả dòng máu của cha mẹ, ông bà, động–thực vật và đất đá, mở ra giác ngộ về nguồn cội. Ba cái lạy trong pháp môn thiền lạy Làng Mai giúp ta chấp nhận dòng chảy thời gian và không gian – quá khứ và tương lai –, giải phóng tổ tiên khỏi ngục tù của ngã chấp, và gieo trồng chủng tử thiện trong tàng thức (Alaya) để nuôi dưỡng từ bi, trí tuệ và đạo đức chung cho mọi thế hệ.