Ngày 20 tháng 1 năm 2009 được ví như một buổi tọa thiền tập thể của nước Mỹ khi toàn dân cùng lắng nghe bài diễn văn nhậm chức của Tổng thống Obama, nội dung chứa đựng rõ ràng bốn khía cạnh của Tứ diệu đế: khổ đau, nguyên do, niềm hy vọng và con đường vượt lên khổ đau. Từ hình ảnh toàn dân đứng sau lưng tổng thống mà liên tưởng đến năm uẩn của mỗi người, trên thực tế:
-
Sắc
-
Thọ
-
Tưởng
-
Hành
-
Thức
nếu không phối hợp, mỗi uẩn tự hành động như trống đánh xuôi kèn thổi ngược, sẽ thiếu sức mạnh. Giải pháp là đem niệm – định – tuệ vào hơi thở, biến hơi thở thành bản nhạc: toàn thân và toàn tâm cùng tham dự, tạo nên trạng thái định vững chắc, tương tự như sự đồng lòng, niềm tin và sự cộng tác của toàn dân Mỹ dành cho Tổng thống Obama.
Đạo Bụt dạy bốn phép tầm tư để quán chiếu chân lý:
-
Tầm danh – thấy danh từ chỉ là giả danh (conventional designation)
-
Tầm sự – quay về vật chất hiện tượng, năm uẩn rời danh từ
-
Tầm tự tánh – khám phá bản thể là vô tánh, sắc tức thị không
-
Tầm sai biệt – nhìn thấy duyên sinh, không có thực thể độc lập (trái có nhờ phải, phải có nhờ trái)
Tứ tầm tư đưa từ hiện tượng đến bản thể, rồi từ bản thể trở lại hiện tượng. Ứng dụng vào đạo đức, thiện – ác, chánh – tà cũng chỉ là những giả danh; giá trị tương đối được xây dựng từ khả năng chuyển hóa khổ đau thành hiểu – thương, an lạc.
