We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
An cư đông 21 - nhưng không biết ngày nào
Prajñāpāramitā được nhân cách hóa thành người mẹ sinh ra tất cả chư Phật và Bồtát; vì thế hình ảnh “mẹ Bát-nhã” tương đương “cha” trong Cơ-đốc giáo. Bát-nhã (prajñā) là nhất thiết trí, tuệ giác trực nhận yathābhūtaṃ (thực tướng) của vũ trụ, siêu việt mọi khái niệm do tâm tạo. Cái thấy như thật này cũng gọi là chân không, nhưng không phải “không” đối lập “có” mà là chân không = diệu hữu, vượt thoát cặp phạm trù có–không.
- Nội không
- Ngoại không
- Nội ngoại không
- Không không (aśūnyatā)
- Đệ nhất nghĩa không (paramārtha-śūnyatā)
- Hữu vi không
- Vô vi không
- Tất cánh không
- Vô thỉ không
- Tán không (dispersion)
- Tánh không (tự tánh)
- Tự tướng không (svalakṣaṇa-śūnyatā)
- Nhất thiết pháp không (sarva-dharma-śūnyatā)
- Vô sở đắc không
- Vô không (abhāva-śūnyatā)
- Hữu không (svabhāva-śūnyatā)
- Vô pháp không
- Hữu pháp không
- Vô hữu pháp không (abhāva-svabhāva-śūnyatā)
Phương pháp thực chứng tuệ giác Bát-nhã là “quán không”: từng bước buông bỏ mọi khái niệm—thường, vô thường, ngã, vô ngã, có, không. Trong kinh Tượng Đầu Tinh Xá và Kim Cương có dạy ưng vô sở trụ (“không dựa vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp”) để sinh Bồ-đề tâm. Kinh Bất Tăng Bất Giảm chỉ rõ mười phép thiền quán nội-ngoại để phá trừ vướng mắc:
- Quán nội giới thân là không
- Quán ngoại giới thân là không
- Nội ngoại không
- Bất chấp nhất thiết trí
- Bất chấp phương tiện tu hành
- Bất chấp địa vị tu chứng (thập địa, tứ thiền)
- Bất chấp sự thanh tịnh đã đạt
- An trú Bát-nhã-ba-la-mật
- Bất vướng vào giảng luận, giáo hóa, hành đạo
- Quán chúng sinh, phát khởi từ bi
Về nhất hạnh tam muội (ekavyūha-samādhi), kinh Văn Thù Sư Lợi dạy:
Pháp giới nhất tướng, hệ duyên pháp giới.
Nghĩa là quán cho thấy tất cả vạn pháp (Phật trong ba đời, chúng sinh, hiện tượng) đều hiển lộ trong một thể tướng duy nhất. Cuối cùng, “quán thân thực tướng, quán Phật diệc nhiên” (kinh Duy Ma Cật) nhắc nhớ: chỉ cần nhìn sâu vào thân hay Phật niệm, là thấy ngay thực tướng nhiệm mầu.
