Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Năm Tâm Sở Biến Hành
Hearing chuông mời gọi toàn bộ tế bào trong cơ thể tham dự, để năng lượng chánh niệm an lành thấm nhập sâu sắc; trong mỗi tế bào hiện diện tổ tiên, cha mẹ, con cháu đều hưởng bình an. Khi nghe chuông, người nghe và tiếng chuông hòa làm một, không còn phân biệt chủ thể–đối tượng, năng văn và sở văn trở thành một thể liền mạch.
Năm tâm sở biến hành diễn ra rất nhanh, gồm
- xúc: trạng thái rung động khi căn–trần–thức hội tụ, làm sở y và nền tảng cho thọ
- tác ý (manaskāra): hành động tâm ý hướng về đối tượng, có hai loại
- như lý tác ý (Yoniso manaskāra) dẫn tâm đến đối tượng có lợi
- phi như lý tác ý (Ayoniso manaskāra) dẫn tâm vào phiền não
- thọ (vedanā): cảm giác dễ chịu, khó chịu hoặc trung tính
- tưởng (saññā): trừu tượng hóa dấu hiệu của đối tượng, giúp nhận diện nhưng có thể lừa gạt
- tư (cetana): ý chí xúi giục tâm tạo tác, dẫn đến hành động yêu-ghét, níu giữ-loại trừ
Niệm (anusmṛti) can thiệp ngay khi xúc, tác ý phát sinh để giữ chánh niệm, chuyển hóa thọ và tưởng theo hướng an lạc. Alayavijñāna — tàng thức — giữ gìn mọi hạt giống, vừa hằng vừa chuyển, đóng vai trò nền tảng cho sáu thức khác phát sinh và cho sự chín muồi (vipāka) từng khoảnh khắc.