We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
Phat Phap Can Ban 20 - Bat Chanh Dao Tam Giai Thoat Mon
Tam giải thoát môn là ba cánh cửa dẫn đến giải thoát: không (sunyata), vô tướng (animita) và vô tác (apranihita). Không thể hiện sự trống rỗng, vô tướng là sự không hình tướng, và vô tác là hành động không bị ràng buộc. Ba pháp ấn (vô thường, vô ngã và niết bàn) là ba chiếc chìa khóa giúp phá tan ảo giác trong cuộc sống.
Cánh cửa thứ nhất - Không giải thoát môn:
- “Không” không phải là sự thiếu vắng mà là sự giải thoát - dựa trên tuệ giác về vô thường và vô ngã
- “Đương thể tức không” - sự vật đã mang trong mình sự không ngay từ lúc hiện hữu, không phải chờ đến khi tàn phai
- Khi quán chiếu hoa, ta thấy hoa là vô thường, không có tính đồng nhất - hoa được cấu thành từ những yếu tố không phải hoa: ánh sáng, không gian, mây, đất
- Con người cũng vậy - được tạo thành từ những yếu tố không phải con người như thực vật, khoáng vật và động vật
Khi thực tập Không quán, trong các hoạt động hàng ngày như lạy, ăn cơm, và đi thiền hành, ta nhận thức được tính tương duyên - người lạy và người được lạy không tách rời, đều mang tính không tịch. Trong gia đình, cha mẹ đại diện cho tất cả các thế hệ tổ tiên; khi con cháu lạy, không chỉ lạy cái ngã của cha mẹ mà còn lạy những thế hệ đã xây dựng văn hóa dân tộc.
Cánh cửa thứ hai - Vô tướng giải thoát môn:
- Tướng trạng của sự vật có thể đánh lừa chúng ta - “nơi nào có tướng thì nơi đó có sự đánh lừa”
- Tướng và tưởng không thể tách rời - không có đối tượng tồn tại độc lập ngoài tri giác
- Để tu tập, cần thấy được tính phi tướng của tướng - hoa không chỉ là hoa mà là mặt trời, đám mây, phân rác và đại địa
- Nhìn vào rác mà thấy hoa là hiểu được phi tướng của tướng
Áp dụng cái nhìn vô tướng vào các lĩnh vực khác như chính trị, kinh tế, giáo dục giúp chúng ta nhận ra nguyên nhân sâu xa của các vấn đề xã hội. Khi nhìn sâu vào con cái, ta nhận ra rằng chúng là kết quả của nhiều yếu tố như xã hội, văn hóa, giáo dục và tổ tiên.
Giáo dục hiện tại thiếu dạy cách thở, cười, và chuyển hóa cảm xúc tiêu cực. Trẻ em cần được học cách kiểm soát cảm xúc từ nhỏ. Người trẻ chuẩn bị lập gia đình cần hiểu nghệ thuật sống chung để không gây tổn thương cho nhau và con cái.
Tam ma địa (samadhi) là trạng thái giữ tâm ở mức bình thường, không cao quá (phù/kích thích) cũng không thấp quá (trầm/hôn mê), giúp chúng ta thực sự có mặt trong hiện tại. Việc thực hành chánh niệm trong sinh hoạt hàng ngày và đạt được tam ma địa là nền tảng để hiểu và áp dụng tam giải thoát môn.
Vô tướng giúp ta thoát khỏi khái niệm có, không, sinh, diệt, và giải thoát khỏi sầu đau, thất vọng. Trong truyền thống Bắc Tông, tam giải thoát môn được nhấn mạnh, trong khi ở Nam Tông, giáo lý này chưa được khai triển đúng mức.
