We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
Trung Quán Luận - Bài 04
Bài kệ thứ chín phẩm Quán Nhân Duyên quán chiếu về sở duyên duyên – đối tượng nhận thức – và khẳng định ý niệm về nó cũng vô lý, không thành thật. Trong ba chữ sở duyên duyên, chữ duyên thứ hai là danh từ chuyên môn chỉ đối tượng nhận thức. Phật giáo thời đó đã phân biệt bốn loại điều kiện:
- nhân duyên
- thứ đệ duyên
- sở duyên duyên
-
đẳng vô gián duyên
Ví dụ bàn tay đo cái bút: bàn tay là năng duyên (chủ thể), bút là sở duyên (đối tượng). Nhờ đó đối tượng nhận thức cũng chỉ là duyên, không có tự tánh riêng biệt.
Khái niệm vô duyên pháp chỉ trạng thái không có chủ thể và đối tượng của sự nắm bắt, an nhiên tự tại vượt mọi phân biệt. Điều này được minh họa qua hai câu chuyện:
- chàng sinh viên học mười năm mơ thấy thi đậu, làm quan, rồi tỉnh dậy khi bát cháo kê của đạo sĩ chưa chín – giấc mộng hoàng lương biểu tượng cho mộng mê chưa trọn vẹn
- người lính trong mơ bị chém đầu vì để giặc tràn qua biên giới rồi tỉnh giấc dưới tiếng gọi của đạo sĩ
Bài kệ thứ mười quán tăng thượng duyên – các điều kiện hỗ trợ cho nhân duyên thành quả – ví như hạt bắp cần đất, nước, mặt trời để mọc lên. Tất cả các pháp không có tự tánh, không phải là hữu hay vô tuyệt đối. Câu thử hữu cố bỉ hữu nhấn mạnh mọi sự vật hiện tượng chỉ hiện hữu tương duyên, không tồn tại độc lập, giúp ta buông bỏ chấp ngã và sống an lạc trong hiện tại.
