We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
Trung Quán Luận
Nếu có hai thứ đi thì phải có hai chủ thể đi, vì không có kẻ đi thì sự đi không thể thành tựu. Chữ đi ở đây mang nghĩa là thực tại của sự đi, hay sự đi ra khỏi hiện hữu. Nếu kẻ đi còn đó thì chưa thể gọi là đi, còn nếu đã đi rồi thì kẻ đó không còn mặt nữa. Do đó, ý niệm về kẻ đi và hành động đi cần được quán chiếu sâu sắc để thấy rằng kẻ đi không thể tồn tại độc lập ngoài hành động đi. Nếu quan niệm kẻ đi có đi, sẽ dẫn đến sự vô lý khi có hai thứ đi:
- Cái đi của người đi.
- Cái đi của sự đi.
Sự khởi phát của việc đi không thể tìm thấy trong ba thời gian:
- Trong cái đã đi.
- Trong cái chưa đi.
- Trong khi đang đi.
Mọi hiện tượng đều biểu hiện qua bốn tướng:
- Tướng sinh (biểu hiện).
- Tướng trú (ở lại).
- Tướng dị (thay đổi).
- Tướng diệt (đi ra khỏi hiện hữu).
Bản chất của các tướng này là vô sinh, không thực sự có sự bắt đầu hay kết thúc mà chỉ là sự hội đủ của các nhân duyên. Khi quán chiếu về câu hỏi “Tôi chết thì chuyện gì xảy ra?”, ta đang xem xét ba yếu tố:
- I (chủ thể đi hay khứ giả).
- Die (hành động đi hay khứ).
- When (thời gian đi hay khứ thời).
Thực tại vốn phi nhất phi dị, không phải là một cũng không phải là khác. Giống như một tờ giấy, nếu nhìn bằng con mắt thiền quán, ta sẽ thấy những tướng không phải giấy đang có mặt trong nó:
- Tướng rừng cây.
- Tướng đám mây.
- Tướng ánh sáng mặt trời.
- Tướng đất.
Khi thấy được tính vô thường và vô ngã trong từng sát na, ta thoát khỏi sự ràng buộc của các ý niệm về tới, đi, còn, mất và tiếp xúc được với thực tại niết bàn.