We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
Trung Quan Luận Chương 10. Lửa Và Củi
Bài học trung tâm từ Trung Quán Luận chương về lửa và củi nhấn mạnh tính cách bất nhị giữa đốt và bị đốt: nếu đốt tức là bị đốt thì lửa và nhiên liệu không tách rời, chủ thể và hành động thành một; ngược lại, nếu tách biệt hoàn toàn thì dẫn đến mâu thuẫn vì lửa không thể tự cháy mãi mà không cần vật bị đốt. Quan niệm này phủ nhận linh hồn biệt lập với thân xác, cho thấy mọi pháp đều vô khứ vô lai, phi nhất phi dị và phi sanh phi diệt. Khái niệm self-nature và danh từ tác vô nhiên hỏa công làm nổi bật rằng lửa vốn tự có, không sinh khởi từ duyên nào, tự nhiên thường hằng.
Định nghĩa nhiên liệu chỉ xuất hiện trong khoảnh khắc có lửa — như sáp chỉ trở thành combustible khi đã hóa hơi — tương tự một người chỉ là sư em khi ngọn lửa mười giới được thắp lên. Về mặt vật lý, ngọn nến cháy nhờ hơi sáp (vapor), dưỡng khí và duyên hợp của nhiều điều kiện; dầu, bấc, khí nóng – lạnh vận hành như một chu trình duyên sinh. Quan sát từ ethology cho thấy thú vật có tri giác và trí thông minh với carte géographique cognitive, ví dụ như ong hoặc chó biết đường và học hỏi trong môi trường tự nhiên. Khi quán chiếu ngũ uẩn, ta thấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức hòa quyện, không thể tách rời:
- Sắc – hình hài vật chất
- Thọ – cảm thọ
- Tưởng – tri giác
- Hành – tâm hành
- Thức – tổng hòa nhận biết