We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
Duy biểu 14
Vô tưởng định và diệt tận định là hai trạng thái acitta samāpatti (tam ma bạt đề – đẳng trì) trong đó ý thức (thức thứ sáu) hoàn toàn ngưng tri giác:
- Asaṃjñika samāpatti (vô tưởng định): không còn nhận thức bên ngoài.
-
Nirodha samāpatti (diệt tận định): không còn nhận thức lẫn cảm thọ.
Ngoài ra, có năm trường hợp thức thứ sáu không hoạt động: sinh lên cõi trời vô tưởng, hai định vô tâm, ngủ say không mộng và bất tỉnh (coma).
Thức thứ sáu (Manovijñāna) biểu hiện qua năm hình thái:
- Ngũ câu: hợp tác với năm thức cảm giác
- Độc đầu: hoạt động độc lập
- Tán vị: phân tán, không định
- Trong định: tập trung trên một đối tượng
-
Loạn trung: điên loạn, bất thường
Năm thức cảm giác sinh như sóng nương trên dòng ý thức (thức thứ sáu), có thể phát hiện riêng hoặc chung. Khi chỉ dùng một thức để nhận thức, năng lượng ổn định hơn và có thể tiếp xúc trực tiếp (hiện lượng) với bản chất sự vật (tánh cảnh); ngược lại thường rơi vào cảnh đới chất hay độc ảnh.
Ālayavijñāna (tàng thức) giữ (duy trì) và biểu hiện vạn pháp, vừa mang tính cộng biểu (tập thể) vừa tự biểu (cá nhân). Từ hạt giống vô minh trong tàng thức phát sinh:
- Thức thứ bảy (Manas) bám víu, tạo lập hình ảnh tự ngã
- Thức thứ sáu (Manovijñāna) dựa trên Manas để nhận biết và có thể tùy duyên hoạt động độc lập hay chung với năm thức cảm giác.