We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Hang in there while we get back on track. If this problem persists help us by reporting it so we can investigate it.
Xem bài pháp thoại này
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản miễn phí để xem bài pháp thoại này và khám phá các bài giảng khác của Thầy - Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đăng nhập hoặc tạo tài khoản
Trung Quán Luận - Bài 09
Khi nói kẻ đi và hành động đi, ta vấp ngay mâu thuẫn sâu sắc: tưởng rằng có một “kẻ đi” tồn tại độc lập ngoài hành động, và hành động cũng tách khỏi “kẻ đi,” trong khi thực tế kẻ và hành đều hòa làm một. Ví dụ gió chẳng thể tách rời với sự thổi – gió mà không thổi thì không còn là gió nữa – tương tự vua là vua vì đang làm vua, không làm vua thì không còn vua. Đó là thuyết chánh danh Khổng giáo: gọi đúng tên sự vật theo bản chất tự thân, không thêm bớt. Khi nói “biết gió,” chữ biết không cần thiết, vì trong gió đã có sẵn tính tri giác; chỉ cần giữ lại “gió” là đủ. Cũng vậy, nếu nghĩ có “kẻ biết” đứng ngoài sự biết, đó là sai lầm theo giáo lý trung luận: chỉ có biết biết, không có cái tôi riêng biệt.
Từ bài kệ thứ 11 trong Trung Luận, bốn danh từ cốt lõi để quán chiếu các pháp là
- duyên sinh (các pháp do duyên mà sanh)
- không (tự tánh vốn trống rỗng)
- giả danh (tất cả chỉ là tên gọi tạm lập)
-
trung đạo (không phải có, không phải không; không đến không đi, không sanh không diệt)
Tông Thiên Thai tại Trung Quốc dựa vào ba phép quán không-giả-trung làm nền tảng nhận thức chân lý. Dưới ánh sáng tam quán—vô tướng, vô tác, vô ngã—tất cả hiện tượng, kể cả hơi thở, đi, tới, trú, đều là sự chuyển hóa liên tục, không có chỗ đứng cố định, giúp ta vượt thoát mọi khổ đau và ý niệm về ngã thường hằng.
Thiên nhiên, mẹ tóc xanh mướt, bướm chim hoa lá là biểu hiện mầu nhiệm của bản môn vô sanh. Khi ta nhìn và nghe như suối reo, chim hót, mắt long lanh màu trời, chủ thể và đối tượng hòa làm một, không còn hai. Tình thương và nỗi sợ mất mát chỉ là sản phẩm của vọng tưởng. Với một mũi tên quán chiếu, bắn rơi hai lá cờ huyễn tượng—người đi và người ở—ta bước vào trung đạo, chứng ngộ rằng không có gì đi mất và không có gì thêm đến. Nụ cười và hơi thở hôm nay chính là bài ca mùa xuân bất tận của pháp thân, dẫn ta vượt qua mọi ảo tưởng về sanh tử.