Hôm nay thầy trình bày về khái niệm hành (Sanskrit Samskara, Anh formation) trong đạo Phật: bất cứ hiện tượng nào đều là một hành, kết quả của tập hợp nhân duyên. Ví dụ một bông hoa hay đám mây là hành, và theo lời đức Như Lai “chư hành vô thường” tức tất cả các hành đều vô thường, từ thân hành (bàn tay, con mắt) đến tâm hành (buồn, giận, thương yêu). Khi tu, phải chăm sóc cả thân hành (buông thư, thở, không rượu ma túy…) và tâm hành, phân biệt tâm hành tích cực – như tình thương, niềm vui – với tâm hành tiêu cực – như sân hận, tuyệt vọng. Mỗi tâm hành tiêu cực có thể ngủ yên dưới dạng hạt giống trong tàng thức nhưng sẽ nảy mầm khi được tưới tẩm; do vậy cần học nhận diện, đối trị và chuyển hóa kịp thời.

Để nuôi dưỡng tâm hành thiện và đối phó với tâm hành bất thiện, đức Thế Tôn chỉ dạy:
1 Phương pháp thay chốt (hay thay CD): khi tâm hành giận hờn, tuyệt vọng nổi lên thì thay bằng một tâm hành khác tốt hơn (tình thương, tha thứ…)
2 Tứ Chánh Cần, bốn nguyên tắc đối trị tâm hành:

• Đừng để tâm hành bất thiện được tưới tẩm  
• Khi nó khởi lên thì thay chốt ngay  
• Tưới tẩm hạt giống thiện để nó khởi lên  
• Giữ tâm hành thiện càng lâu càng tốt  

3 Chánh niệm – năng lượng để nhận diện mọi hiện tượng trong giây phút hiện tại (thở, bước chân, rửa bát… với ý thức đầy đủ) – giúp ôm ấp và chuyển hóa nỗi buồn, cơn giận như bà mẹ ôm an ủi em bé, đem lại relief chỉ sau vài phút.

Song song với tu tập hơi thở và chánh niệm, mỗi người trẻ được khuyến khích thọ và giữ trọn 5 giới – linh dược của hạnh phúc và an toàn tinh thần:

1  Bảo hộ sự sống của muôn loài và môi trường  
2  Chia sẻ thì giờ, tài vật cho kẻ thiếu thốn, bài trừ tham nhũng  
3  Không tà dâm, giữ gìn hạnh phúc gia đình và bảo vệ trẻ em  
4  Ái ngữ và lắng nghe để tái lập truyền thông chân thành  
5  Tiêu thụ có chánh niệm, từ chối sản phẩm độc tố (tham, sân, si…)  

Thống kê đáng lưu tâm: mỗi ngày bên Pháp có 33 thanh niên tự tử (khoảng 17 000/năm), nguyên nhân sâu xa là không biết nhận diện và chuyển hóa tâm hành tuyệt vọng. Với pháp môn thở bụng – ngồi vững, chú ý phồng xẹp của đan điền khi thở sâu – cộng với Tứ Chánh Cần và chánh niệm hằng ngày, mỗi người có thể làm chủ cảm xúc, giữ gìn an lạc, chia sẻ phương pháp này cho gia đình, học sinh, bạn bè và góp phần kiến tạo xã hội lành mạnh, giàu lòng từ bi.