Bốn điều kiện để cho chánh niệm phát sinh và được nuôi dưỡng

1. nhân duyên (seed condition): tiềm lực, tập khí chánh niệm có sẵn trong con người nhưng chưa phát hiện được cho đến khi gặp duyên;
2. sở duyên (object condition): đối tượng của chánh niệm, ví dụ giận, thương, hơi thở;
3. tăng thượng duyên (supportive condition): điều kiện thuận hoặc nghịch giúp chánh niệm phát triển (mưa nắng cho hạt lúa; sức khỏe hay bệnh tật cho hành giả);
4. thứ đệ duyên (non-discontinuation condition): duy trì dòng niệm liên tục, không bị gián đoạn, nhờ đó niệm hơi thở thành dòng niệm miên mật.

Phương pháp nhận diện đơn thuần trong kinh An Ban Thủ Ý

• thở vào tôi biết là tôi đang thở vào – thở ra tôi biết là tôi đang thở ra
• chờ vài hơi thở để hơi thở tự nhiên sâu hơn, chậm hơn
• khi hơi thở có phẩm chất thì dùng năng lượng chánh niệm để an tịnh thân hành (ôm lấy vai, mắt, cơ mặt…) và an tịnh tâm hành (ôm ấp nỗi giận, lo, buồn) bằng thái độ không đàn áp, không xua đuổi

Thực tập tịnh khẩu để chuyển hóa tập khí bộc phát

• trong thời gian định trước không nói, viết lại những câu muốn nói, ngày tháng đàng hoàng
• sau đó đọc lại và quán chiếu để thấy tác hại của lời nói vội vã
• hai câu được phép nói trong 3 tháng:
  • chị có thể làm gì để giúp em không
  • chị làm như vậy em thấy có được không